نویسنده: medikam 
ست سرم یا Intravenous Infusion set مجموعهای لولهای است که از آن برای تزریق دارو یا مواد مورد نیاز بدن به رگ بیمار استفاده میکنند. این روش سریعترین روش انتقال دارو به بدن بیمار است زیرا مستقیماً به سیستم گردش خون بیمار تزریق میشود.
اجزای مختلف ست سرم
اجزای مختلف ست سرم عبارتند از:
- اسپایک یا میخ ست سرم: کمک میکند تا سیال از کیسه مخزن به داخل محفظه چکه کند.
- فیلتر محصول: وظیفه فیلتر کردن ذرات ست سرم را بر عهده دارد.
- محفظه قطرهای یا محفظه مایع: در داخل این محفظه میتوان مشاهده کرد که مایع دارو به صورت چکهای به لوله وارد میشود. در این قسمت میتوان سرعت انتقال را به صورت دستی تنظیم کرد و سرعت جریان مایع با شمارش تعداد قطرات در دقیقه امکان پذیر است.
- لوله: واسطهای بین کیسه مخزن و رگ بیمار است تا مایع وارد بدن بیمار شود.
- گیره غلتکی یا رگولاتور: قسمتی از محفظه است که سرعت جریان مایع را کنترل میکند.
- پورت تزریق: برای تزریق سرم به داخل کانول هنگام استفاده است.
- اتصال لوئر: به صورت لوئرلاک به کانول متصل میشود.
- سوزن: جهت تزریق به داخل کانول به کار میرود.
عکس زیر اجزای تشکیل دهنده ست سرم را نشان میدهد.
عملکرد ست سرم
ست سرم به صورت گرانشی عمل میکند. این به چه معناست؟
کیسه سرم باید در یک موقعیت ثابت بالاتر از سطح بیمار قرار داده شود و ثابت شود تا نیروی گرانشی مایع را به سمت پایین هدایت کند و به سیاهرگ بیمار وارد شود.
سرعت جریان سیال را میتوان با گیره غلتکی کنترل کرد و اگر گیره به سمت بالا برود لوله باز میشود و با توجه به همین اصل میتوان با چرخاندن گیره به سمت پایین، قطر داخل لوله را باریک کرد.
به طور کلی ست سرم یک محصول رایج تجهیزات مصرفی پزشکی میباشد که وظیفه آن ایجاد کانالی بین رگ بیمار و دارو میباشد.
انواع ست سرم
ستهای سرم همگی با یک هدف تولید میشوند اما بسته به نیاز بیماران انواع آن میتواند مختلف باشد:
- ست سرم با فیلتر هوا: این نوع محصولات یک فیلتر کوچک در داخل خود دارند که هر گونه آلاینده احتمالی را حذف میکند. این فیلتراسیون کمک میکند تا بیمار از هر ذرات معلقی یا باکتری و غیره در محلول، در امان بماند و همچنین دچار فلبیت نشود.
- ست سرم منفذ دار یا ست سرم تهویه: این نوع ست سرم بیشتر مناسب محفظههای پلاستیکی یا شیشهای سخت هستند. ست تهویه یک دریچه کوچک دارند که باز و بسته میشود. این امر اجازه ورود هوا را میدهد و مایع را جا به جا میکند؛ و در غیر این صورت مایع جا به جا نمیشود چون جریان آن از یک ظرف سخت، مشکل است مگر آن که تهویه انجام شود.
- ست سرم بدون تهویه: این نوع ست سرم دقیقاً بر عکس مورد بالا میباشد. این محصولات هیچ دریچهای ندارند.
- ست سرم گرانشی: به این نوع ست سرم، ستهای تحت جاذبه نیز میگویند که برای تزریق دارو و مایع به بیمار دارای تنظیم کننده هستند و میتوان نرخ تزریق را به صورت تعداد قطره در دقیقه محاسبه کرد.
انواع ست سرم را میتوانید در عکس زیر مشاهده نمایید.
موارد استفاده ست سرم
- تزریق کنترل شده داروها به مدت طولانی
- تزریق داروهایی نظیر آنتی بیوتیکها و ویتامینها
- تزریق خون
- شیمی درمانی و سایر تزریقات طولانی مدت
نحوه تزریق ست سرم
نحوه تزریق ست سرم باید به صورت زیر انجام پذیرد:
- گیره غلتکی را ببندید.
- مخزن سرم را به حالت عمودی نگه دارید و با کمک اسپایک قسمت بالایی محفظه را سوراخ کنید. در این مرحله توجه داشته باشید که اسپایک را آلوده نکنید.
- کیسه سرم را به صورت وارونه به پایه سرم آویزان کنید.
- مایع باید در محفظه قطرهای جمع شود اما پر نشود که بتوانید سرعت پایین آمدن قطره را تنظیم نمایید.
- وقتی محفظه مایع تا نصف پر شد، گیره غلتکی را باز کنید.
- در این زمان مایع از طریق لوله جریان مییابد و هوای موجود در لوله خالی میشود.
- وقتی در لوله هیچ حبابی مشاهده نکردید، گیره غلتکی را ببندید.
- اکنون میتوانید ست سرم را به بیمار وصل کنید و در صورت نیاز سرعت آن را تنظیم نمایید.
مزایای ست سرم
- سریع ترین راه برای تزریق مایعات و دارو
- روشهای تزریقاتی میتواند بولوس، تزریق قطرهای و یا طولانی مدت باشد.
- میتوان چندین دارو را ترکیب کرد و سپس به بدن بیمار تزریق شود.
- مناسب برای بیمارانی که نمیتوانند دارو و مواد مغذی را از راه دهان وارد بدن کنند.
معایب ست سرم
- ممکن است هنگام سوراخ کردن رگ مقداری درد یا سوزش داشته باشید.
- احتمال التهاب و یا عفونت وجود دارد.
- احتمال نشت دارو به خارج از رگ یا نفوذ ناگهانی به رگ
هشدارهای استفاده از ست سرم
- قبل از تزریق ست سرم، توجه نمایید که با توجه به نیاز بیمار از ست سرم مناسب استفاده نمایید.
- در صورت خرابی یا معیوب بودن بسته بندی محصول، ازاستفاده کردن آن اجتناب نمایید.
- این محصولات یکبار مصرف میباشند و باید بلافاصله پس از مصرف دور انداخته شوند.
- دمای مناسب بین 10 تا 40 درجه سانتی گراد میباشد.
- این محصول را در فضای مرطوب و در مقابل آفتاب و حرارت نگه ندارید.
شما عزیران میتوانید برای خرید انواع ست سرم به فروشگاه اینترنتی مدیکام مراجعه نمایید.
